ПРАГРАМА

 “Наш дом прырода”
праграма па фарміраванню экалагічных ведаў і экалагічнай культуры

на 2021-2025 г.г.

Абгрунтаванне  праграмы

      З той пары, як чалавек існуе на Зямлі, ён бесперапынна звязаны з навакольным асяроддзем. Радуючыся яе прыгажосці, ён на жаль, сутыкаецца і з мноствам экалагічных праблем, большая частка якіх узнікае па віне самых людзей. Зарас ад кожнага з нас залежыць, якой стане планета Зямля. Шматлікія пытанні, звязанныя з  узаемадзеяннем грамадства і прыроды, патрабуюць адказаў. Бібліятэкам неабходна весці вялікую работу, прывіваючы сваім карыстальнікам навыкі ў прыродаахоўчай рабоце, знаёміць іх з асновамі  экалагічных ведаў, выхоўваючы пачуццё адказнасці за лёс навакольнага асяроддзя, і спадзявацца, што тыя чытачы, якія сёння прыходзяць у бібліятэкі, навучацца ацэньваць сваю дзейнасць з пазіцыі экалогіі і захапленняў грамадства.

 

Галоўная мэта праграмы

        

      Фарміраванне экалагічнай культуры насельніцтва праз экалагічную асвету, выхаванне, інфармацыйную дзейнасць. Пасільны ўклад у ахову навакольнага асяроддзя. Супрацоўніцтва з  прыродаахоўнымі органамі, грамадскімі, экалагічнымі і культурна-асветніцкімі арганізацыямі.

Задачы праграмы

Задачы Праграмы 

  • Распаўсюджванне экалагічных ведаў.
  • Выхаванне беражлівых адносін да прыроды праз літаратуру і работу з прыроднымі матэрыяламі.
  • Фарміраванне адказных адносін да навакольнага асяроддзя.
  • Выпрацоўка актыўнай жыццёвай пазіцыі па ўспрыманню праблемы аховы навакольнага асяроддзя.
  • Удасканаленне інфармацыйна-бібліяграфічнай работы экалагічнай тэматыкі і своечасовае давядзенне інфармацыі да чытачоў.
  • Развіццё эстэтычных адносін да прыроды.
  • Выяўленне і распаўсюджванне лепшага вопыту работы бібліятэк па экалагічнай асвеце і інфармаванню насельніцтва.
  • Супрацоўніцтва з арганізацыямі, якія займаюцца экалагічнымі праблемамі.
  • Развіццё цікавасці да прафесіі эколага. Прафарыентацыйная работа.Знаёмства з разнастайнасцю прыроднага навакольнага асяроддзя.

 

Тэрмін рэалізацыі Праграмы

        2021-2025 гг.

       Праграма ўяўляе адзін з пастаянных напрамкаў работы бібліятэк раёна і з’яўляецца комплекснай, прыярытэтнай і доўгатэрміновай.

        Каардынацыю работы па рэалізацыі Праграмы ажыццяўляе аддзел бібліятэчнага маркетынгу ДУК “Воранаўская раённая бібліятэка”.

    Выканаўцамі Праграмы з’яўляюцца філіялы “Паляцкішская інтэграваная сельская бібліятэка”, “Доцішская сельская бібліятэка”, “Гіркаўская сельская бібліятэка”.

      Рэалізацыя Праграмы дазволіць павялічыць колькасць чытачоў у бібліятэках, папоўніць фонды экалагічнай і краязнаўчай літаратурай, адказваючай  разнабаковам запытам чытачоў па праблемах прыродавыкарыстання  і аховы навакольнага асяроддзя.

 

Мэтавая аўдыторыя

        Дзеці: дашкольнікі, школьнікі, падлеткі;

        Юнацтва: студэнты сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў, навучэнцы старэйшых класаў;

        Моладзь;

        Дарослая аўдыторыя: карыстальнікі бібліятэк, бібліятэкары, прафесіяналы і спецыялісты ў галіне экалагічнага выхавання.

 

Чакаем вынікі рэалізацыі Праграмы:

        Бібліятэкі  павінны стаць культурна-асветніцкімі ўстановамі, спалучаючымі ў  структуры іх дзейнасці функцыі  бібліятэк як цэнтраў па ахове навакольнага асяроддзя і аховы прыроды.
       Бібліятэкі будуць забяспечваць актыўную папулярызацыю  прыродазнаўчай літаратуры і арганізацыю дзейнасці дзяцей, падлеткаў і моладзі па ахове  і абароне прыроды.


Змест Праграмы

Формы і метады рэалізацыі Праграмы

Тэрмін выканання

Выканаўцы

1.Навукова-даследчая дзейнасць

 1.1. Правядзенне даследаванняў з мэтай выяўлення кола чытачоў, якім патрэбна інфармацыя па экалагічнаму выхаванню. Вывучэнне іх запытаў і інтарэсаў.

2021-2022

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

1.2.Выяўленне і распаўсюджванне сярод філіялаў станоўчага вопыту і перадавых методык работы па экалагічнаму выхаванню насельніцтва.

2021-2022

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу

1.3. Выяўленне крыніц інфармацыі экалагічнага зместу ў фондах бібліятэк з мэтай вывучэння яго адпаведнасці запытам і патрэбам чытачоў.

2021-2025

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу,

філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

2.Фарміраванне фонду па профілю Праграмы

 2.1.Аптымізаваць фонд экалагічнай літаратуры бібліятэк шляхам: пошуку і набыцця выданняў па экалагічным выхаванні; афармлення  падпіскі на перыядычныя выданні экалагічнага зместу; стварэнне фонду аўдыёзапісаў, кампакт-дыскаў, відэа-фільмаў экалагічнай тэматыкі.

2021-2025

Аддзел камплектавання, апрацоўкі і арганізацыі адзінага фонду

2.2.Абагульненне назапашанага матэрыялу, стварэнне і папаўненне матэрыяламі ўжо існуючых тэматычных папак па тэматыцы Праграмы.

2021-2025

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу

3.Інфармацыйна-бібліяграфічнае забеспячэнне Праграмы

3.1. Максімальнае папаўненне новымі матэрыяламі па тэматыцы Праграмы раздзелаў сістэматычнай картатэкі артыкулаў, краязнаўчай картатэкі, электроннай праграмы “Аналітыка”

2021-2025

Воранаўская раённая бібліятэка, філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

3.2.Распрацаваць міні-праекты экалагічнага напрамку:

“ Жыві, планета!”,

“Гэта наша з табою Зямля”,

"Любі і ведай свой родны край"

       2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

3.3. Выкананне даведак экалагічнай тэматыкі.

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

3.4.Адлюстроўваць дзейнасць бібліятэк па выкананню Праграмы на сайце ДУК “Воранаўская раённая бібліятэка”.

2021-2025

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу

3.5.Асвятляць работу бібліятэк у рамках Праграмы на старонках перыядычнага друку.

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

3.6.Падрыхтаваць і выдаць рэкамендацыйныя спісы літаратуры, інфармацыйныя дайджэсты, памяткі, закладкі.

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

3.7.Падрыхтоўка і правядзенне Дзён інфармацыі, аглядаў літаратуры па тэматыцы Праграмы.

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

3.8.Аказанне метадычнай і практычнай дапамогі бібліятэкам раёна ў арганізацыі інфармацыйна-бібліяграфічнай дзейнасці па выкананню Праграмы.

2021-2025

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу, аддзел абслугоўвання і інфармацыі

4.Метадычнае забеспячэнне Праграмы

 4.1. Правядзенне раённага семінара для бібліятэчных работнікаў “Роля і ўдзел устаноў культуры  ў папулярызацыі экалагічных ведаў”.

2023

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу

4.2.Абагульненне вопыту работы бібліятэк сістэмы па экалагічнаму выхаванню.

2025

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу

4.3. Выдаць зборнік метадычных распрацовак у дапамогу бібліятэкам па экалагічным выхаванні.

2021-2025

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу

4.4.Аказанне метадычнай і практычнай дапамогі бібліятэкам сістэмы па выкананню Праграмы.

2021-2025

 

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу

4.5.Падвядзенне вынікаў работы па Праграме на круглым стале.

2025

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу

5.Інфармацыйна-масавая работа па Праграме

Аформіць цыкл кніжна-ілюстраваных выстаў  адпаведна дат эклагічнага каляндара:

11 студзеня -  Дзень заказнікаў і  нацыянальных паркаў, 2 лютага – Дзень водна-балотных абшараў, 20 сакавіка –  Дзень зямлі,  20 сакавіка – Сусветны дзень лесу,  22 сакавіка – Сусветны дзень водных рэсурсаў, 1 красавіка – Міжнародны  дзень птушак,  5 чэрвеня – Сусветны  дзень аховы навакольнага асяроддзя,

3 кастрычніка – Сусветны  дзень аховы жывёл.

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная сельская бібліятэка”, “Доцішская сельская бібліятэка”, “Гіркаўская сельская бібліятэка”.

Тыдзень дзіцячай кнігі аб прыродзе “Прырода – крыніца  натхнення”.

 

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Вусныя часопісы:

“Беражыце зямлю, беражыце!”,

“Жыццё на зямлі ў руках тых, хто жыве на ёй”,

“Человек и природа: гармония или трагедия?”

 “Погляд на прыроду краю праз кнігу”,

“І дорыць нам прырода напевы лепшыя свае”.

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Віртуальныя падарожжы:

“Запаведны напеў - Белавежская пушча”,

“Беражы гэту зямлю, гэту ваду, гэта паветра”,

“Экалагічны турызм у Беларусі”,

“Край ты мой адзіны, на азёрах сініх”,

“Свет роднай прыроды”,
 “Жыві ў гармоніі з сабой і  прыродай”                                                                           

2016-2020

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Гульнёва-конкурсныя  праграмы, віктарыны, конкрсы:

“Чароўны свет вады”,
“Рэдкія жывёлы свету”,

“Знатоки природы”,

“В лесном царстве,премудром государстве”

“Экафантазёр”,

“Мы з прыродаю сябруем, птушак і звяроў шануем”,

“Вандроўка на экалагічным трамваі”,

“Мы раім прыродзе, прырода – нам”,   

2016-2020

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

 Экалагічныя гутаркі,  лекцыі,  урокі:

“Ты в храм природы с трепетом войди”

 “Туристу об охране природы”

“ Родная прырода – наша краса і гонар”.

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Дні экалогіі:

“Рознакаляровая зямля Беларусі”,

“Береги свою планету – ведь другой похожей нету”,

“Беларуская прырода – невядомая, нечаканая, неверагодная”.

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Гадзіны карыснай інфармацыі і цікавых паведамленняў:

“Чырвоная кніга прыроды – сумлення запознены крок”

“Птушкі нашага краю, занесеныя ў Чырвоную кнігу”,

“Лес наш добрый, лес могучий, лес зелёный – друг наш лучший!”,

“Рассказы о животных и не только…”.

“Правілы паводзін на прыродзе”,

“Экалогія думкі і чалавек”

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Экалагічны калейдаскоп:

“Заповеди природы”,

“За природу в ответе и взрослые и дети”.

2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Экалагічныя акцыі:

 “Птичья столовая”,

“Дапаможам птушкам зіму перажыць”,

“Для вас, птушкі!”.

       2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Літаратурна-экалагічны марафон:

“Чытаем кнігі аб прыродзе”,

“На прыроду і чытай”,

"Экалагічны калейдаскоп"

       2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Літаратурныя гадзіны:

“Люблю цябе, прырода, у любую пару года”,

“Прыгажосць беларускіх краявідаў”,

“Вершамі пра прыроду гаворым”.

 2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Кніжная аранжарэя:

“Кветкі ў  літаратуры”,

“Звери, птицы и  букашки на страницах детских книг”,

“Самыя прыгожыя кнігі аб прыродзе”.

 2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Літаратурны гід:

“Дзіцячыя пісьменнікі-прыродазнаўцы”

 2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Выставы малюнкаў:

“Родныя краявіды…”,

“Беларусь мая, родны край”.

 2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная СБ”, “Доцішская СБ”, “Гіркаўская СБ”.

Да Дня Чарнобыльскай катастрофы

Аформіць кніжныя выставы: “Чернобыль: не гаснет памяти свеча”,
“Мая зямля, мая боль…”.

Бібліяграфічны агляд “Чарнобыльскі шлях праходзіць праз сэрца”.

Гадзіна памяці і смутку  “Чарнобыльскія шрамы на сэрцы Беларусі”,

Дні памяці: “Чарнобыль: 35 гадоў пасля трагедыі”, “За чысціню наступных вякоў”;

Экалагічная гадзіна: “Чорны боль Беларусі”;

Літаратурныя вечарыны: “Чарнобыль у нашай памяці”,

“Палынны шлях Чарнобыля”;

Урокі памяці: “Чарнобыль – боль, які спапяляе сэрцы”,

“Чарнобыль: не гасне памяці свяча”,

Экалагічныя ўрокі: “Каторы год чуваць званы Чарнобыля”,

“Трагедыя, закрануўшая мільёны”;

Гадзінапамяці: “Чарнобыль – вечны боль і памяць”

 2021-2025

Філіялы “Паляцкішская інтэграваная сельская бібліятэка”, “Доцішская сельская бібліятэка”, “Гіркаўская сельская бібліятэка”.

Складальнік Праграмы

Метадыст 1 кат. аддзела бібліятэчнага маркетынгу

Л.І.Фурман